Niemal równolegle do akcji przesiedleń z Kresów Wschodnich do wnętrza latach 1947-1949 prowadzono akcję repatriacyjną w środku stosunku do Polaków i obywateli polskich pozostających wewnątrz głębi ZSRR.
Do końca lat czterdziestych powróciło stamtąd do Polski 266 tys. ludzi. Byli to przede wszystkim zesłańcy z lat 1939-1941 dodatkowo ich potomkowie, natomiast podobnie niewielka proporcja deportowanych na świtanie od czasu 1944 oraz 1945 r. – po wkroczeniu Armii Czerwonej na tereny zamieszkane wskroś społeczność polską.
Ocenia się, że przeważająca wymiary repatriowanych więc z głębi ZSRR poprzedni to osoby pierwej zamieszkałe na Kresach Wschodnich lub ich potomstwo.